De magie gebeurt hier

Prinsessenjurken, soldatenkostuums en fantasiefiguren. Ik passeer ze allemaal als ik langs de ateliers van Nationale Opera & Ballet loop. Aan de ene kant zijn verschillende mensen in de weer met naaimachines, aan de andere kant worden levensechte pruiken gemaakt. Er zijn objecten die ik niet echt kan plaatsen, maar wel heel kunstzinnig vind. Wanneer ik bij Rosalinda ben aangekomen, die druk bezig is tussen grote ketels met verf, voelt het alsof ik deel ben van een geheime wereld.

Foto: Sanne Glasbergen

Rosalinda en Rosalie zijn de enige verfsters van Nationale Opera & Ballet. Zij verven alle kostuums die je op het toneel ziet. Rosalie werkt parttime en is nu niet aanwezig, daarom neemt Rosalinda me vandaag mee door haar atelier.

Ik werk voor Nationale Opera & Ballet en ben hier eerste verfster. De ontwerper komt met ideeën over de kostuums en bedenkt daar alvast kleuren bij. Hier worden de stoffen dan heel precies geverfd. Ik zorg er dus voor dat de ontwerper krijgt wat hij wenst qua kleur.  Bij Only the Sound Remains moesten de kleuren bijvoorbeeld allemaal precies passen bij de twee schilderijen van Julie Mehretu, die op de achtergrond werden gebruikt. Ik moet dan precies zo verven dat alle kleuren die we in de kostuums gebruiken, precies dezelfde kleuren zijn als in het schilderij zitten. Dat wordt allemaal met de hand gedaan in deze grote ketels. Daarin meng ik alle pigmenten, zodat het de goede kleur wordt.

Verder maken we bijvoorbeeld huidkleurige pakken, tatoeages, alle bloedvlekken, zweetvlekken en special effects. Ook al is het nieuw, wij kunnen het er vies en oud uit laten zien. Het is heel precies verven.’

Foto: Sanne Glasbergen

Spreekt het ambachtelijke hiervan jou aan?
‘Jazeker! Ik wist namelijk niet eens dat zoiets bestond. Zo intensief en mooi. Alles wordt met de hand in de ketels gemengd, je werkt steeds samen met nieuwe ontwerpers, maakt steeds een nieuw stuk, een nieuwe opera. Dat kan alleen maar hier.’

Foto: Sanne Glasbergen

Je doet dus alles met de hand. Is machinaal verven geen optie?
‘Dat heb ik wel eens geprobeerd. Toen we een stof van zes meter lang moesten verven in verschillende tinten zijn we eens naar een ververij gegaan. Maar die doet dat natuurlijk niet zo precies. Machines moeten een recept hebben in percentages en wij kijken en keuren of het de specifieke kleur wel is en of het verven bijvoorbeeld niet iets heter moet om precies de juiste kleur te bereiken. De machine draait gewoon en dan is het klaar. Dat is voor een opera of ballet geen optie. Verven bij ons is te precies om het zo machinaal te doen.’

‘Maar goed, mijn broers zijn kleurenblind, dus die zien dat niet. En ik denk anderen in de zaal misschien ook wel niet. “Het gaat toch alleen om het zingen?” hoor ik wel eens. Dat kan, maar het totaalplaatje moet wel kloppen.’

Foto: Sanne Glasbergen

Hoe reageren de meeste mensen als je zegt wat je doet?
‘Dat snappen ze niet helemaal. “Kan je toch kopen, al die stoffen?” hoor ik vaak. Maar dat is niet zo, dan krijg je nooit die schakeringen. De stoffen voor Only the Sound Remains kan je niet in al die schakeringen kopen zoals de regisseur het voor zich ziet, en ook niet precies in de kleuren die in het schilderij zitten dat achter de zangers te zien is. De magie gebeurt hier, anders had de voorstelling er nooit zo uit gezien!’

Je werk is vrij anoniem, zou je soms meer waardering voor je werk willen?
‘Nee, ik ben meer een ambacht aan het uitvoeren dan een kunstenaar aan het zijn. Ik werk niet voor mezelf, ik ga thuis ook niet zitten verven. Er wordt iets gevraagd en ik kan dat. Dat help ik te realiseren. Dus de waardering is wat er hier gebeurt. En dat mensen dat op toneel niet zien, dat is soms juist de bedoeling. Als publiek wil je de droom zien en niet hoe de ballerina na afloop hijgend aan het zuurstof zit, bijvoorbeeld. Het moet juist allemaal moeiteloos en normaal lijken, niet dat je denkt “wat heeft die nou weer gekke sokken”, of “wat zit dat nou raar”. Dat mag niet. Daarom maken wij die magie hier achter de schermen en is onze bijdrage maar een klein schakeltje in het geheel. Maar ik weet dat ik dat schakeltje ben! En de waardering en erkenning haal ik daaruit. Ik kan er ook van genieten om naar een voorstelling te gaan en te denken “oh moet je dat decor zien, hoe hebben ze dat nou weer gedaan?” Je zou het namelijk missen als we het niet doen, maar het is niet de bedoeling dat je het echt ziet.’

Foto: Sanne Glasbergen

Wat vond je het leukste om aan te werken als je kijkt naar de afgelopen periodes?
‘Voor de nieuwe productie Theatre of the World hebben we zojuist allemaal wol geverfd en gevilt en daarna van die lappen een jas gemaakt. Stagiaires hebben zelfs geholpen, want het was zoveel werk. Maar het was heel leuk om te doen en met een prachtig resultaat. Ook de kostuums van Only the Sound Remains vond ik echt leuk, want dat is hogeschool verven. Dat is zo precies en zoveel puzzelen, dat wanneer het dan lukt, het ook heel bevredigend is. Daar moet je je wat meer in vastbijten, en als je de juiste kleur dan ziet, is dat heel bijzonder.’

Foto: Sanne Glasbergen

Eigenlijk toch wel allemaal kunstwerken dus?
‘Haha, ik weet het niet, ze moeten het altijd aan hè. Dat is jammer, want als we het stil zetten, dan zien we het kostuum en de stof goed. Maar iemand gaat erin zweten, het moet gewassen worden, het moet goed passen. Er komt bij het verven van kostuumstoffen veel meer bij kijken dan wanneer je een op zichzelf staand kunstwerk zou maken. Licht maakt bij ons echt veel uit. Al dat grijs van Only the Sound Remains wordt toch anders in het podiumlicht. Ik ga daarom naar verschillende repetities op het toneel, dan kan ik meteen in het licht zien of iets aangepast moet worden. En nog een keer aangepast, en nog een keer. Tot de première, dan is het klaar en doen we er niets meer aan. Dan zijn we trouwens al lang weer bezig met de volgende producties. Ons werk is altijd heel divers, iedere dag is echt anders.’

Foto: Sanne Glasbergen
Foto’s: Sanne Glasbergen

 

Over de fotograaf: Sanne Glasbergen (1988) is afgestudeerd aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten. Haar oeuvre bestaat  onder anderen uit backstage series bij Valentino, Celine, London Fashion Week en Paris Haute Couture Week. Haar werk is verder gepubliceerd door Vogue.com, Odalisque Magazine, L’Officiel, Sleek Magazine, PUPMAG. en anderen.