Elant over Opera

Met trots introduceren we onze OFF-ambassadeurs; een kleurrijk gezelschap aan jonge makers, doeners en denkers uit de kunstwereld. We praten met hen over opera, kunst, het festivalprogramma en andere bezielde zaken. Lees het hier!

Elant Wijtman (1982) is sinds kort als brand manager aan de slag bij Oedipus Brewing. Hiervoor was hij werkzaam als online marketing manager bij De Stadsschouwburg Amsterdam en FOAM, om een paar hoogtepunten te noemen. En wellicht heeft hij je aan het dansen gekregen als ‘Dj Weltschmerz’, de helft van het duo ‘Lustige Lola & Weltschmerz’.

Ik spreek Elant bij De Balie, waar we onderuitgezakt op de bank zittend koffie drinken en curieuze tosti’s eten.

Vertel eens wat over jouw ervaring met opera. 
Ik ben er door m’n ouders weleens mee naartoe genomen, toen ik een jaar of vier was voor het eerst. Eigenlijk heb ik recent de opera pas herontdekt. Ik werkte toen bij FOAM, waar iemand bij de fondsenwerving kwam werken die daarvoor bij de opera had gewerkt. Zij vond het helemaal fantastisch en praatte er veel over. De combinatie van haar enthousiasme en dat een andere collega erg te spreken was over Die Zauberflöte werkte heel aanstekelijk. Als klap op de vuurpijl kwam mijn vriendinnetje ook nog eens met een andere opera die in haar jeugd veel betekend had. In een paar maanden tijd kwam dit allemaal samen. Toen ben ik eens gaan kijken en heb ik uiteindelijk voor Valentijnsdag tickets gekocht voor mij en m’n vriendinnetje. Ik denk dat je voor het waarderen en uitzitten van opera best wel wat ‘culturele maturatie’ moet bezitten. Dit klinkt heel shit trouwens, zo bedoel ik het helemaal niet, haha. Maar wat ik bedoel is dat je volwassener wordt in hoe je ertegenover staat en dus ook in je consumptie. Ik vind een bezoek aan de opera wat dat betreft wel het topje van de berg, en die heb ik vorig jaar dan beklommen!

Die opera toen je vier was, was dat dan een kinderopera?
Een volwassen opera! Ik vond het wel erg lang duren, dat is het enige wat ik me er nog goed van herinner. M’n vader werkte bij het het Noordhollands Philharmonisch Orkest toen dat nog bestond, waardoor ik veel naar klassieke stukken werd meegenomen. Ik had dus op zich al wat stilzit ervaring. En opera was uiteraard spectaculairder dan alleen een orkest, omdat er meer gebeurde. Er zit best een groot gat tussen de laatste keer dat ik naar de opera ging als kind en de eerste keer als volwassene, vorig jaar was dat. Ik vond het tof hoe verschillende kunstvormen echt bij elkaar komen. 

Maakt het feit dat in opera allerlei kunstvormen samenkomen het voor jou zo bijzonder?
Ja, ik denk dat dat voor mij wel de belangrijkste aantrekkingskracht is. Als je het hebt over volwassen worden op cultureel consumptiegebied, zit ik middenin dat proces. We gaan allemaal op onze ouders lijken, en uiteindelijk kies je een aantal kunstvormen waarmee je echt de diepte ingaat. Ik weet alleen nog niet of dat voor mij de opera gaat zijn, en dat is iets wat ik graag wil ontdekken. Ik ben wel sceptisch omdat alle vooroordelen van duur en lang grotendeels waar zijn. Ik ben oprecht kritisch ten opzichte van de lengte van elke kunstvorm, en een beetje huiverig als een voorstelling over de honderd minuten duurt. Ik heb het altijd over ‘De Club Van honderd’, waar ik het enige lid van ben, en daarin wordt gevonden dat elke kunstvorm binnen honderd minuten zou moeten kunnen, en dat je hele goede redenen moet hebben om die regel te overschrijden.

Wat zijn naast de lengte en prijs van opera’s de grootste vooroordelen denk je?
Wat ik een interessant vooroordeel vind, is het sfeertje. Dat miste ik bij de schouwburg nog wel eens; mensen zijn bij de opera helemaal opgedoft, het is een soort chique aangelegenheid. Zelfs de snacks en drankjes die je in de pauze kan halen zijn chique. Ik zou dat vaker willen doen; m’n netste jas aan en gaan! Nederlanders zijn daar over het algemeen dramatisch slecht in en het gebeurt naar mijn mening veel te weinig. En het gebouw, veel mensen vinden de architectuur van de NO&B lelijk, maar ik ben het daar absoluut mee oneens. Van binnen heb je die ronde vorm waardoor je uitkijkt op het toch wel essentiële deel van Amsterdam, dat werkt goed. De zaal is ook prachtig en statisch, state of the art bijna.

Dat klinkt allemaal positief! Waarom ervaren jonge mensen dan toch een drempel, denk je?
Het verhaal is vaak lastig te volgen en je moet je echt inspannen. En de prijs hè, gelukkig wordt het voor jonge mensen wat goedkoper gemaakt tegenwoordig, en als het je niet uitmaakt waar je zit hoeft het niet duur te zijn. Dat zijn drempels, en het is vaak klassiek in al zijn verschijningsvormen. Dus daar moet je voor willen gaan, en je moet jezelf helpen door je in te lezen en jezelf te onderwijzen. Daarom vind ik OFF zo’n tof initiatief, om het forward te trekken, zonder de traditie en de afkomst te verloochenen.