Il Ritorno: Hoe los te komen van je lichaam?

Regisseur Nadine Febranof (midden-boven) en dramaturg Sophie Cohlen (linksonder) spreken over hun opera Il Ritorno. Waar hebben zij zich door laten inspireren? Hoe maak je digitaal opera en hoe verhouden zij zich tot de kunstvorm?

Het team van Il Ritorno liet zich inspireren door de opera Il ritorno d’Ulisse in patria van Monteverdi, over Odysseus’ thuiskomst op Ithaca na jaren van omzwervingen. Een specifiek moment uit deze opera sprak Nadine in het bijzonder aan: “Helemaal aan het einde is er het moment waarop Ulisse terugkomt en hij zijn vrouw ziet. Maar zijn vrouw herkent hem niet. Dan heb je zo lang naar iemand verlangd, en dan is diegene daar, maar dan herken je ‘m niet. Dat vond ik zo’n fantastisch gegeven, en op dat idee zijn we eigenlijk doorgegaan. In hoeverre ben je herkenbaar aan de hand van je lijf? In hoeverre bén je je lijf?”

Losbreken uit patronen
Sophie: “We hebben ons met het hele team afgevraagd wat momenten waren waarop we het gevoel hadden dat we los konden komen van ons lichaam. Bijvoorbeeld in de club, waar we opgingen in de muziek en het groepsgevoel. Maar we bespraken ook de andere kant. Hoe je je gevangen kunt voelen in een lichaam en de eigenschappen die anderen daaraan koppelen. Hoe een bepaald idee over jou aan je uiterlijke verschijning vastgeplakt zit. We voelden allemaal het verlangen om los te komen van die patronen, fantaseerden over hoe lekker het zou zijn om daar een keer uit te kunnen breken, om opnieuw te kunnen beginnen.”

Vervorming
Il Ritorno gaat over een groep jonge mensen die de zoektocht aangaat naar manieren om langzaam afstand te doen van hun lichaam. Nadine: “We hebben ons afgevraagd wat de aspecten zijn die ons lijfelijk maken, die jou ‘jou’ maken, en hoe je daar los van kan komen.” Sophie: “De muziek speelt daarin een heel belangrijk rol. Max, onze componist, maakt van oorsprong geen klassieke muziek, maar jazz. Er zitten heel dramatische stukken in de muziek, maar ook een groot deel gaat elektronisch zijn. Daarin zijn we gaan zoeken naar hoe we de muziek kunnen vervormen, net zoals we het lijf vervormen.”

Met die zoektocht naar het loskomen van het lichaam, hoopt het team bij de toeschouwer juist wel een fysiek besef te creëren. Nadine: “Hopelijk kan de toeschouwer na de opera reflecteren op zijn of haar eigen fysieke staat: hoe zit ik achter mijn laptop? Wat gebeurt er in mijn buik?”

Rebranding
Het team was nog niet bekend met het maken van opera, maar is erg enthousiast. Nadine: “Er wordt op dit moment zoveel interdisciplinair en multidisciplinair werk gemaakt, en dat is precies wat opera is. Ik denk dat je met een staaltje ‘rebranding’ met opera in een hip werkveld zit. Het zou mooi zijn als die werelden iets meer in elkaar over gaan vloeien.”

Wil je meer weten over Il Ritorno?  Kijk dan snel op deze pagina!

Tekst: Jasmijn van Wijnen
Foto’s: Milagro Elstak