Josine over opera

Met het festival in aantocht introduceren we met trots onze OFF-ambassadeurs; een kleurrijk gezelschap aan jonge makers, doeners en denkers uit de kunstwereld. We praten met hen over opera, kunst, het aankomende festivalprogramma en andere bezielde zaken. Lees het hier!

Josine Neyman (34) verhuisde op jonge leeftijd naar Amsterdam, waar zij meer uitdaging zocht en een uitdagender leven wilde leiden. Je kunt haar kennen als oprichter en tevens directeur van Club Zonder Filter en nachtkunstfestival Nuit Blanche Amsterdam. Ook is zij verantwoordelijk voor het artistieke programma van ADE Playground, is zij docent op hogeschool Inholland en was zij twee jaar lang samen met Kristel Mutsters nachtburgemeester van onze hoofdstad.

Een halfuurtje voor onze ontmoeting krijg ik een mail van Josine binnen waarin staat dat ze er al is en ik haar kan herkennen aan haar legerblouse. Ik kijk om me heen en ze blijkt al een hele tijd met haar laptop pal achter mij te zitten. We schuiven bij elkaar aan en Josine vertelt over haar ambassadeurschap en waarom zij vindt dat opera niet mag uitsterven.

Staat opera ver van jou af?
Eigenlijk best ver, maar nu opeens heel dichtbij. Voorheen ging ik nooit naar de opera, de eerste keer was tijdens de Pre Launch van Opera Forward Festival. Ik snapte niet waarom ik nooit eerder uit mezelf ben gegaan, en dacht: waarom moet ik nou overgehaald worden? Opera stond wel al lang op mijn bucketlist, maar ik had het idee dat het niks voor mij was. Misschien door de vooroordelen die je er toch een beetje over hebt. Terwijl ik helemaal niet vreemd ben van cultuur, had ik er een eenzijdig beeld van; dat het wat chiquer is, wat minder vrij, dat het lang duurt, en dat je het verhaal niet begrijpt. Maar de productie die ik toen heb gezien, Hänsel und Gretel, droeg het verhaal heel makkelijk, en de muziek hielp mij om het nog mooier te vinden. Wat ook hielp is dat ik het verhaal natuurlijk al kende, dan hoef je niet telkens mee te lezen met de boventitels.

Hänsel und Gretel, regie Lotte de Beer
Hänsel und Gretel, regie Lotte de Beer – foto: Marco Borggreve


Denk je dat meer mensen die vooroordelen hebben?

Ik vermoed dat ze denken dat het saai, niet actueel, en wellicht niet zo creatief en spannend is. Dat het voor oude mensen is. Al denk ik niet dat mijn generatie er per se zo over denkt, maar vooral de nog jongere generatie. Het is ook kiezen wat je met je tijd doet, vooral als je het druk hebt. You can’t have it all, er is zoveel keuze!

Wat maakt het zo’n bijzondere kunstvorm in jouw optiek?
Waar ik onwijs van onder de indruk was, is hoeveel mensen eraan te pas komen. Die orkestbak zat bijvoorbeeld zo ontzettend vol! Ik vond het nogal een operatie, qua timing, qua mankracht, het uithoudingsvermogen dat je nodig hebt als zanger, vertrouwen op je stem. Ook denk ik dat je te maken hebt met een kritisch publiek, want de standaard operaganger gaat al jaren trouw naar de opera. Ik heb zelf veel dingen geproduceerd, vooral evenementen en daar komt al heel veel bij kijken – opera is natuurlijk nog veel complexer. Dat maakt het voor mij wel extra mooi. En die kaartprijs is eigenlijk logisch als je naar al die aspecten kijkt. Al denk ik dat het goed is dat studenten maar 15 euro betalen. Zo kunnen jongeren met opera kennismaken, waardoor het straks geen exotische uitgestorven kunstvorm zal zijn. Ik had overigens niet verwacht dat het me zo zou raken! Heel leuk om zo verrast te worden.

Is dit waarom je ambassadeur bent geworden?
Zeker! En omdat het ontdekken van zo’n heel klassieke kunstvorm – iets wat super traditioneel voelt, maar waar ze iets nieuws mee doen – heel veel nieuwsgierigheid bij me opwekte. Ik vind dat Opera Forward Festival een heel leuke manier heeft gekozen om mensen met opera in aanraking te laten komen, dus ik sta totaal achter wat er gedaan wordt. Het zit sterk in elkaar, het programma is actueel, vernieuwend, relevant en erg divers. En de Talks vind ik een slimme manier om mensen betrokken te maken en er andere kunstvormen bij te betrekken. Bovendien ben ik 34 en net voor het eerst naar de opera gegaan, ik heb nog een hele wereld te ontdekken! Ik vind het leuk dat ik samen met het nieuwe publiek opera kan ontdekken en mensen erover kan vertellen. Ik weet zeker dat een groot deel van mijn vriendenkring het te gek zouden vinden, maar eerst die trigger nodig hebben om te gaan.

Waarom is die trigger nodig denk je?
Het heeft denk ik met je smaakontwikkeling te maken. Net zoals met eten, als kind hou je misschien niet van extreme Franse kazen en als je ouder wordt, is dat het lekkerste wat je kunt bedenken. Ik kan me ook voorstellen dat er mensen zijn die gewoonweg niet van opera houden. Het is niet zoals een film die je even kan streamen, het blijft een behoorlijk lange zit. Wat dat betreft snap ik dat het een imponerende kunstvorm kan zijn. Het woord ‘elitair’ wil ik er niet aan geven omdat het dan gelijk een negatief label krijgt, maar ik denk wel dat gedacht wordt dat het exclusief voor de ‘culturele elite’ is. Maar het maakt denk ik niet uit waar je vandaan komt of wat je doet, als je iets mooi vindt, vind je iets mooi.

Waar gaan we je tegenkomen tijdens OFF en waarom?
Only the Sound Remains, vanwege het verhaal. de oosterse inspiratie en het feit dat er elektronische muziek in verwerkt is. Bovendien vind ik het te gek dat The School of Life de aftertalk naderhand doet. En ik ben bij de Pre Launch in De School! Heel leuk om te zien dat opera zich verplaatst naar een clublocatie. Oh, en ik ga zeker naar OFF x Fiber!