Tijd om muziek te schrijven

Vijf interdisciplinaire teams, een nieuwe generatie operamakers. Studenten van het Conservatorium, de Theaterschool, de Filmacademie en de UvA komen samen om hun droom te realiseren: opera maken. Volg hen hier wekelijks om te zien hoe dat in zijn werk gaat — de inspiratie, de dromen, de tegenslagen en de successen tot de premières tijdens het Opera Forward Festival.

Opera, muziek, vis, tekst, zang, koor, water, saxofoons, fabel, ei, vogel, druppels, klank, groots, lagen, simpel, emotie, abstract, blauw, golf, melodie, harmonie, ritme, vis, muziek, opera… Maandenlang zweefden gedachtes over al deze zaken door mijn hoofd. Nooit eerder heb ik opera gemaakt, nooit eerder heb ik geschreven voor zo’n grote bezetting: een koor van 65 zangers, een saxofoonkwartet en twee solisten. Nooit eerder werkte ik samen met zo’n groot team.

Het kost tijd om deze verantwoordelijkheid te verwerken. Het uitgangspunt kan niet zijn om iedereen tevreden te stellen, dus uiteindelijk moet ik gewoon mijn eigen ding doen. Ik maak schetsen, speel met muziek en schuif ideeën heen en weer van instrument naar instrument. Het zou te gek zijn als iedereen alles uit het hoofd kan spelen en vrij over het podium kan bewegen. Maar voor een groots en meeslepend effect lijkt het me ook fantastisch om lange vloeiende lijnen te componeren door verschuivende harmonieën. En wat als deze simpele woordspeling door het koor volledig uit elkaar wordt getrokken?! Niet vergeten dat er maar drie repetities zijn …

Het kost tijd om de balans op te maken tussen wat ik wil en wat voor de muzikanten haalbaar is. Maar goed, na een tijdje ben ik wel klaar met al deze beperkingen en is het ook gewoon componeren: kleuren na elkaar proberen; beweging en vaart tegenover pauze en stilstand; tweezijdig contrast tegenover vloeiende lijn. Er is één maat die de beweging stopt, maar dat is wel net een belangrijk knooppunt in de harmonie. Hoe los ik dat op? Knippen, plakken, schuiven, wringen.

Ondertussen ontmoet ik het Ardemus Saxofoonkwartet. Sommige dingen die ik ze vraag blijken helemaal niet mogelijk, andere blijken super simpel en effectief! Snel deze praktische overwegingen verwerken en muziek schrijven die lekker speelbaar is en óók precies wat ik zoek.

Het kost tijd om ideeën af te wegen en uit te kiezen, maar misschien nog wel meer om ze weer te schrappen. De opera duurt maar een kwartier en er is best veel tekst die toch gezongen moet worden.

Het kost tijd, het kost tijd, het kost tijd.

Weken en maanden vliegen voorbij maar er lijkt nog weinig echt te vlotten. Toch gebeurt er iets. Op een gegeven moment begint alles in elkaar te klikken, het lijkt wel plotseling. Oplossingen komen naar de oppervlakte drijven en nu is het slechts een kwestie van de partituur schrijven. Daar is dan eindelijk die periode vlak voor de deadline van niet slapen en schrijven, schrijven, schrijven.

Als het dan allemaal is gelukt, voelt het heel erg vreemd. Nu is alles helder: er lijkt geen andere weg mogelijk geweest. Waar is al die tijd heen gegaan? Achteraf is dat écht moeilijk te begrijpen omdat nu alles zo simpel lijkt. Ik was ook op zoek naar simpele muziek, maar wat een lange tocht!

Hoe wordt deze muziek nu gerealiseerd? Kan alles wel? Wat voor compromissen zullen er komen? Wat zal de rest van het team van de muziek vinden? Past het in het concept van de regisseur? Wat verwacht de scenograaf van de muziek? Vinden de zangers het leuk? De spanning is nog niet weg, want nu begint de eerste repetitie…

Door: Boris Bezemer

Onze opera:
Wat gebeurt er als twee aaneengrenzende werelden een probleem delen, maar niet een taal? Deze opera begeeft zich op de universele grens die water en lucht scheidt, het oppervlak, en de misverstanden die ontstaan tussen hen die erboven en eronder bewegen. Door het publiek uit te nodigen om een incident vanuit twee perspectieven te beleven, wordt de tragedie en komedie van miscommunicatie onderzocht. Thema’s als leven, dood, verwondering, angst en onzekerheid worden onderzocht in deze levendige operafabel.
Onze opera Aerjen is te zien op vrijdag 18 maart om 16:30-16:45 en 18:45-19:00 uur op het achtertoneel, Nationale Opera & Ballet.

Aerjen is te bezoeken met een gratis dagticket voor OFF Day 4. Bestel nu jouw tickets!